![]() (08.07.2024) -Tahakkuk eden kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar (iştirak kazancı, gemicilik kazanç istisnası, emisyon primi... |
1-Asgari kurumlar ve gelir vergisia-Asgari kurumlar vergisi düzenlemesi: -Tahakkuk eden kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar (iştirak kazancı, gemicilik kazanç istisnası, emisyon primi istisnası ve gayrimenkullerden elde edilen kazançlar hariç olmak üzere yatırım fon işletmeciliği kazanç istisnası hariç) düşülmeden önceki kurum kazancının %10’u olarak hesaplanan asgari vergiden veya beyan edilen hasılatın %2’si (Banka ve finans kurumlarında aktif toplamının %2’si) matrah kabul edilerek %10 oranında hesaplanan asgari vergiden, yüksek olanından az olamayacaktır. -Hasılat esas alınarak alınmış asgari kurumlar vergisi, mükellef tarafından takip eden 5 hesap dönemi boyunca asgari vergi üzerinde ödenmesi gereken kurumlar vergisinden mahsup edilebilecektir. - Yeni işe başlayan kurumlar vergisi mükellefleri için işe başlanılan dönem dahil 3 vergilendirme dönemi asgari vergi uygulanmayacaktır. Ancak Kanunun yayımı tarihinden önce yatırım teşvik belgesi alınanlar için bu kazanca isabet eden tutarla sınırlı olmak üzere bu oran %5 olarak uygulanacaktır. b-Asgari gelir vergisi uygulaması: -Yıllık beyannamelerinde beyan ettikleri vergiye tabi kazançlarının (zarar beyan edenler dahil), gayrisafi hasılat/net satış tutarlarının yüzde 10’undan az olması durumunda mükelleflerin vergiye tabi kazançları; gayrisafi hasılatlarının/net satış tutarlarının %10’u kabul edilecek ve oluşan kazanç farkı üzerinden tarifeye göre hesaplanacaktır. -Mükellef tarafından takip eden 5 hesap dönemi boyunca asgari vergi üzerinde ödenmesi gereken gelir vergisinden mahsup edilebilecektir. -Yeni işe başlayan gelir vergisi mükellefleri için işe başlanılan dönem dahil 3 vergilendirme dönemi asgari vergi uygulanmayacaktır. 2-Bazı serbest meslek faaliyetleri ile ticari kazançlarda hasılat takibi:Serbest meslek erbabı (doktorlar, diş hekimleri vb.) ile ticaret erbabının (restoran, kafe, kuaför, vb.) bir ayda 3, yılda da toplam 12 defadan az olmamak üzere yapılacak yoklamalarla günlük hasılatlarının tespit edilmesi, mükellef tarafından beyan edilen hasılat ile yoklamalarda tespit edilen hasılat arasında bir fark (%20 gibi) bulunması halinde mükellefin izaha davet edilmesi. İzahatının yeterli görülmemesi ve mükellefin beyanını düzeltmemesi halinde, yapılmış hasılat tespitleri esas alınarak vergi dairesince re’sen tarhiyat yapılması veya mükellefin vergi incelemesine sevk edilmesi. 3-Kurumlar vergisinde bazı ödemelerin tevkifat kapsamına alınması:-Katma değer vergisinde kısmi tevkifatın konusuna giren (yapım işleri, iş gücü temin hizmeti, danışmanlık-denetim hizmetleri, yemek servis hizmetleri gibi) özellikli bazı işlemlerin ayrıca kurumlar vergisi açısından da tevkifata tabi tutulması, -Günümüzde yaygınlaşan e-ticaret platformları aracılığıyla gerçekleşen ödemelerden vergi kesintisi yapılması yönünde yetki düzenlemesi yapılması -Düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi önerilmektedir. 4-Hisse senedi ve ortaklık payları alım-satım kazanç istisnasının yeniden düzenlenmesiMenkul kıymetlerin elden çıkarılmasından doğan değer artışı kazançlarının vergilendirilmesinde; - Tam mükellef kurumlara ait olan ve 2 yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetlerine uygulanan istisnaya ilişkin elde tutma süresinin 5 yıla çıkarılması -İstisna kapsamına ortaklık paylarından doğan kazançların da (Limited şirket payları vb.) dahil edilmesi -Düzenlemesinin yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi önerilmektedir. 5-Kripto varlıklar ile ilgili işlem vergisi getirilmesi ve bu varlıklardan elde edilen gelirlerin vergi mevzuatında tanımlanmasıBu varlıkların SPK düzenlemesine tabi platformlar aracılığıyla satışından elde edilen tutarların gelir vergisine tabi olduğu ve üzerinden stopaj yapılması stopajın nihai vergi olması, işlem vergisi uygulanması durumunda stopaj oranının % 003 (onbinde 3) olarak belirlenmesi düşünülmektedir. 6-Yap işlet ve devret modeli ile kamu özel işbirliği projeleri kapsamında elde edilen kazançlardan %30 oranında kurumlar vergisi alınması7-Startup şirketlerindeki hisse senedi opsiyonlarında vergisel kolaylık sağlanmasıSanayi Bakanlığı’nca tanımı yapılacak Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerinde bulunan start-up işletmelerde çalışan personele, şartların sağlanması koşuluyla verilen hisse senedinin elde tutulduğu süreye göre (ücretin vergilendirilmesi yönünden) aşağıdaki şekilde vergisel kolaylık sağlanması öngörülmektedir. Ancak istisna kapsamında kabul edilecek hisse senedinin değeri, hisse senedinin ilgiliye verildiği yılda elde edilen yıllık brüt ücretini geçemeyecektir. -3 yıla kadar genel hükümlere göre vergileme -3-6 yıl arası %25 oranında vergi avantajı -5-12 arası %75 oranında vergi avantajı -12 yıldan sonra %100 vergi avantajı Düzenlemenin yayımından itibaren yürürlüğe girmesi önerilmektedir 8-İşletmelerin aktifinde yer alan kıymetli madenler ile kıymetli madenlere dayalı mevduat hesaplarının borsa rayici ile değerlenmesiDüzenlemenin 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi önerilmektedir. 9-İştirak hissesi satış kazancı istisnasının kaldırılmasıİştirak hissesi satış ve devirlerinde uygulanan istisnaların, yeni iktisap edilen iştirak hisselerine yönelik olarak (taşınmazlarda olduğu gibi) kaldırılması, mevcut hisselerin sonraki dönemlerde satışında ise istisna oranının %75’den %25’e indirilmesi. Düzenlemenin, Kanunun yayımı tarihinden itibaren iktisap edilen iştirak hisselerine uygulanmak üzere yayımı tarihinde, Kısmi bölünme ile ilgili düzenlemenin ise Kanunun yayımını izleyen 3. ayın sonunda yürürlüğe girmesi önerilmektedir. 10-Gayrimenkul yatırım fon ve ortaklıklarına tanınan istisnanın kaldırılmasıGYO ve GYF’ler dahil tüm fon ve ortaklıkların sahip oldukları gayrimenkullerden elde ettikleri kazançlarının %50’sinin dağıtılma şartına bağlı olarak istisnanın devam etmesi. Ancak gayrimenkullerden elde edilen kazançlar dolayısıyla asgari kurumlar vergisi ödenmesi. 11-Serbest bölge istisnasının ihracat gelirleri ile sınırlandırılması12-Yurt dışına çıkış harcı tutarının artırılması13-Beş yıldan fazla devreden KDV’nin gider veya maliyet olarak dikkate alınmasıMükelleflerin KDV beyannamelerinde yer alan indirilecek KDV tutarlarının 5 takvim yılı süresince indirim yoluyla giderilememesi halinde, bu süre sonunda yapılacak vergi incelemesi ile bu devreden KDV tutarının mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisinin tespitinde gider olarak dikkate alınması önerilmektedir. Ayrıca birleşme, devir ve bölünme işlemlerinde, bu işlemler nedeniyle devreden KDV ve iade hakkının 5 takvim yılı kriterine veya zamanaşımına bağlı olmaksızın vergi incelemesi yoluyla yeni şirkete devrine imkan sağlanması önerilmektedir. 14-Uzlaşmanın cezalarla sınırlı yapılabilmesi15-Vergi uyumunun artırılması ve kayıt dışılıkla mücadele düzenlemeleri-Kayıt dışılıkla mücadele amacıyla kayıtsız faaliyetlere artırımlı ceza uygulaması -Başkasına ait POS cihazı kullanımına ceza uygulanması -ÖKC ve POS cihazına ilişkin bakanlık düzenlemelerine uyum seviyesinin artırılması -Fatura düzenlenmemesi durumunda alıcının bildirimi -Gayrimenkul kiralamalarında alıcı/kiracının bildirimi -Ödemelerin finansal kurumlar yoluyla yapılmadığının bildirilmesi - Ödemeleri başkalarının hesabına yapılan havaleler ile kabul edenlere ve hesaplarını kullandıranlara ceza kesilmesi -Meslek mensuplarının azami iş kapasitesinin belirlenmesi, bazı mükelleflere tam tasdik zorunluluğu getirilmesi -Sahte belge düzenlemek amacıyla kurulan işletmelere hizmet veren meslek mensuplarından hizmet alınmaması - İnternet üzerindeki satış veya kiralama ilanlarına yönelik bilgi talebine ilişkin düzenleme -Kanunun 153/a maddesinin anayasa mahkemesi tarafından iptal edilen hükümlerine yönelik yeni bir düzenleme yapılması -Kaçakçılık suçlarına ilişkin hapis cezalarının artırılması -Etkin pişmanlık müessesesinin kaldırılması l Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının artırılması ve tekerrürde artırımlı ceza uygulaması Kaynak: Zeki Gündüz / Dünya Gazetesi |